Hoogbegaafd en vastgelopen
Hoogbegaafd zijn is in principe leuk. Hoogbegaafden kunnen snel denken, voelen snel dingen aan, kunnen en willen op
een gedreven manier veel projecten tegelijk aanpakken, zijn erg creatief in het oplossen van problemen en doen dit op een
manier die ze zelf bedenken en uitvoeren.
Valkuilen
Soms kunnen bovenstaande positieve eigenschappen leiden tot valkuilen: de hoogbegaafde
voelt zich anders en merkt dat op veel manieren. Hoogbegaafden passen zich teveel aan en
begrijpen zichzelf niet meer. Ze vluchten weg in een doolhof van denken en voelen, dat de
ene keer lijkt te resulteren in totale passiviteit en stagnatie, de andere keer in totale ontremming.
Soms doen hoogbegaafden veel. Heel veel of zelfs teveel. Ze houden zich bezig met allerlei
projecten, pakken alles aan en zijn daar uren mee bezig… Soms doen ze heel veel, maar dan
vooral in hun hoofd. Want in hun hoofd komen ook allerlei problemen en bezwaren naar boven
die ze weerhouden van het aan de slag gaan in de realiteit. Soms ook doen ze maar helemaal
niks meer... En dat frustreert, maakt bang en kan uitmonden in faalangst, in een laag zelfbeeld,
in het leveren van mindere prestaties, in het vluchten in bijvoorbeeld games of glamour of andere
zaken, en uiteindelijk in depressiviteit. En soms doen ze van alles zonder er echt bij na te denken.
Het doen en denken is dan behoorlijk uit balans.
Hoogbegaafden moeten de ene keer leren om ‘gewoon in actie te komen’, de andere keer moeten
ze leren om stil te staan. Vaak weet ook de omgeving van hoogbegaafden niet zo goed hoe ze
hiermee om moeten gaan. Ook daar ontstaan frustratie en machteloosheid die soms uitmonden in
boosheid. En die werkt dan soms weer helemaal averechts…
Psycho-educatie
Hoogbegaafdheid is geen ziekte, het is een eigenschap net zoals man of vrouw zijn, homo of hetero zijn, blank of zwart
zijn. Het is echter ook een eigenschap waaraan de eerder genoemde valkuilen zijn verbonden. En daar is wat aan te doen.
In eerste instantie door begrip voor en inzicht te krijgen in wat hoogbegaafdheid inhoudt. Een hoogbegaafde wil snappen
waarom hij zich anders voelt, waarom hij anders denkt en waarom hij onderscheidend handelt. Het gaat dus om het in
balans krijgen van denken, voelen en doen.
Drempel
Het is echter niet voldoende om alleen maar inzicht te krijgen. Het is ook belangrijk dat de hoogbegaafde in beweging
komt. En dat niet alleen in het hoofd maar ook in de juiste richting. Er moet weer een evenwicht ontstaan tussen denken
en voelen waardoor het doen gemakkelijker en/of gerichter wordt. Alleen gesprekken kunnen ervoor zorgen dat de
hoogbegaafde wel stappen zet, maar opnieuw alleen in het hoofd.
In beweging
Beeldende therapie kan een goede mogelijkheid zijn om als aanvulling op de psychotherapeutische behandeling, in een
veilige omgeving te oefenen met gedrag, met het ervaren van het doen in de realiteit en bij het stilstaan bij gevoelens die
dit oproept. Dit kan vervolgens in de therapiesessies verder besproken worden.
Wat is dan beeldende therapie
Het is een therapievorm waarin door middel van werken in het medium “beeldend”, door te tekenen, te schilderen, te
kleien, hout te bewerken enzovoorts, het gevoel, de gedachten en het gedrag vorm kunnen krijgen waar vervolgens
verbaal op ingegaan kan worden. Het geeft inzicht in gedachten en het belang hiervan, in gevoelens en de zwaarte
hiervan en in het gedrag en de mogelijke gevolgen hiervan. Het is een stap op weg naar het in beweging komen in de
werkelijke wereld. Op een manier die wel bij de hoogbegaafde past!